Advertisements
Ultimate magazine theme for WordPress.

I madhi ynë shkrimtar, Kadare…! (Ese)

777

Ese nga :Tefik Selimi      Gjilan, 28 janar  


 

Me çka ta uroj datëlindje kolos yni i madh, Kadare?! Me këta rreshta po më duket se është fare pak?! S’di, a mjafton një fjalë: I gëzofsh edhe shumë të tjera të shëndetshme! Kjo ia vlen. Kur njeriu e ka shëndetin, pastaj vijnë sukseset. Por, këto tri fjalë urimi do të marrin dhenë. Do të shënojnë respektin që kemi ne si lexues e si studiues të veprave Tua letrare. Ju, Kadare, letësisë sonë shqipe i keni dhënë mjaft shumë. Vepra e Jua është një bagazh i madh me dije. Prej arti Tuaj, ka mësuar populli ynë shqiptar. Aty, në veprat e Juaja ka zënë vend dashuria dhe pikëpjekja vëllarëzore. Ju jeni gjeni i kohës së përjetshme. Ju keni mbetur gjeni i madh i letrave tona. Keni mbetur NJERI SHEKULLOR! Nuk do të lind më asnjë emër pas jush si shkrimtar i tillë! Kur po i festoni datëlindjen e 80-të, nuk është aq larg e kaluara, për faktin se, nuk do të kurseni të jepni edhe më vepra të tilla me vlera të mëdha. Gëzuar “festën” e 80-të!

Ismail_Kadare_ascn_500
Dhe, sa herë dilja si mësimdhënës para shkollarëve gjimnazistë të flisja për Ju si shkrimtar, e ndjeja vetën të përgjegjshëm. Merrja dhe i shfletoja shumë libra për të organizuar orën mësimore e për të dalur faqebardhë. Dhe, ia dilja me emrin Tuaj të madh. Shfletoja dhe nxirrja dije për veprën e Juaj. Nga koha kur pata filluar t’i lexoja veprat e I. Kadaresë, në mua ishte ngulitur ndjenja fort e dashurisë ndaj artit letrar. Kjo ndjenjë përherë në mua më bënte ta dua e ta vlerësoj si shkrimtar shqiptar.
Nga ditët e para të studimeve, dr. Isak Shema na jepte Letërsi të sotme shqiptare. Na ligjëronte dhe isha i tëri i përkushtuar ndaj letërsisë sonë. Ato vite u botuan disa vepra poetike të shkrimtarëve tanë bashkëkohorë, si: Dritëro Agolli, Fatos Arapi, Ismajl Kadare e ndonjë tjetër.
Më ra në duar vepra poetike: “Përse mendohen këto male”(1964) e Kadaresë. Sikur kjo vepër poetike më “preku” thellë në shpirt e zemër. Hyja në te dhe shihja Shqipërine me ato male e fusha të gjera të Naimit, Çajupit, Lasgushit, Fishtës, por edhe të Ismail Kadaresë e shumë të tjerëve. Leximin e kisha pasion e ushqim shpirtëror.
Data 28 janar (1936), shënon datëlindja e 80-të, të shkrimarit tonë, Ismail Kadaresë. Është kjo festë e madhe e krijuesit të artit letrar. Vepra e tij e pushtoi botën. Ai është shkrimtarët gjenial bashkëkohor. Ai hyri shpirtërisht në zemrat e gjithë shqiptarëve. Ai me këtë “nam” që posedon, disa herë është nominua për çmimin “Nobel” pët letërsi. Ai shquhet për novela, romane, por edhe për vëllime me poezi. Rrugën e krijimtarisë letrare e nisi si poet që në vitet e gjimnazit “Frymëzimet djaloshare” (1954), “Ëndërrimet”, (1957), por u bë i njohur sidomos me vëllimin “Shekulli im” (1961), që u pasua nga vëllimet e tjera poetike, si: “Përse mendohen këto male (1964), Motive me diell (1968) dhe “Koha” (1976) etj. Vepra poetike e Ismail Kadaresë shquhet për idetë e thella dhe për figuracionin e pasur e origjinal poetik.
Kjo veprimtari e tij poetike luatji rol me rëndësi për pasurimin e poezisë shqiptare. Ka shkruar proza, por ka shkruar tregimin, novelën dhe romanin. Vepra e parë e rëndësishme e Ismail Kadaresë është romani “Qyteti pa reklama”, që nuk u lejua të botohej i plotë deri në vitin 2003. Prozën e tij e karakterizojnë përgjithësimet e gjëra historiko-filozofike, subjekti i ngjeshur dhe mendimi i thellë i shprehur shpesh me anë të parabolës, mbi bazën e asociacionit apo të analogjive historike. Ideja e romanit “Gjenerali i ushtrisë së vdekur” (1964) është shpirti liridashës i popullit shqiptar. Temën e shpirtit të pamposhtur të shqiptarëve nëpër shekuj autori e trajtoi edhe në romanin “Kështjella” (1975). Këtu është atdheu i Karadesë, Shqipëria Mëmë e shqiptarëve.
Në romanin “Kronikë në gur” (1970) Kadare kritikoi psikologjinë provinciale dhe traditat prapanike. Probleme të rëndësishme të historisë janë trajtuar edhe në përmbledhjet me tregime e novela “Emblema e dikurshme” (1977), “Ura me tri harqe” (1978) dhe “Gjakftohtësia” (1980). E veçanta e talentit të Ismail Kadaresë shfaqet sidomos në trajtimin, nga një këndvështrim i ri, i temës historike dhe në tingëllimin e mprehtë aktual që është i aftë t’i japë asaj. Kadaresë shkroi e nuk u ndalë edhe me shumë vepra të tjera. Shkroi romani “Pallati i ëndrrave” (1981). Shumica e veprave të Ismail Kadaresë janë përkthyer e botuar në mbi 45 gjuhë të botës dhe janë pritur shumë mirë nga publiku lexues. Ai është shkrimtari shqiptar më i popullarizuar në botë.
Në vjeshtën e viti 1990 Ismail Kadare vendosi të largohet nga Shqipëria dhe të qëndrojë në Paris. Shkrimtari në atë kohë e përligji këtë largim me “mungesën e ndryshimeve demokratike”. Po në këtë vit 1990 e më pas, vepra e tij bëhet shprehja më e fuqishme e vlerave gjuhësore dhe artistike të shqipes letrare. Letërsia e Ismail Kadaresë pas vitit 1990 bart të njëjtat tipare thelbësore të asaj të mëparshme: frymën etnografike dhe shpërfaqjen e identitetit shqiptar.
Ismail Kadare është laureat i shumë çmimeve letrare kombëtare dhe ndërkombëtare. Ai sot është një kolos i papërsëritshëm i letërsisë sonë. Ky është shkrimtari ynë, Ismail Kadare. Një emër i përveçëm i letërsisë shqipe. Gëzuar datëlindjen, shkrimtar yni dhe i të gjithëve në botë!

Loading...
Advertisements

Comments are closed.

%d bloggers like this:

By continuing to use the site, you agree to the use of cookies. more information

The cookie settings on this website are set to "allow cookies" to give you the best browsing experience possible. If you continue to use this website without changing your cookie settings or you click "Accept" below then you are consenting to this.

Close