Advertisements

”The Washington Post” :Premtimet boshe nga BE-ja për Ballkanin Perëndimor

Gazeta e njohur amerikane ”The Washington Post” i ka kushtuar një shkrim Ballkanit Perëndimor, ku nënvizon fakte rreth premtimeve boshe nga BE-ja për integrimin e rajonit në bllokun kryesor politik dhe ekonomik në botë.

Bashkimi Evropian është në greminë të një krize të madhe, e cila rrënjoset aq shumë në paaftësinë e elitës vendimmarrëse të Brukselit, si në cinizëm dhe provincializëm të shteteve anëtare. Është një tregim i hidhur tradhtie, i premtimeve të thyera dhe burracakërisë, një histori rreth “triumfit të mungesës së vullnetit”.

Gjatë 16 viteve të fundit, Brukseli i ka premtuar shteteve të Ballkanit Perëndimor, rajonit më të cenueshëm dhe të paqëndrueshëm të kontinentit, se “e ardhmja e Ballkanit është në Bashkimin Evropian”. Megjithatë, gjatë vitit të kaluar Brukseli ka ndryshuar ndjeshëm qëndrim duke hedhur poshtë tërësisht idenë e zgjerimit të mëtejshëm, transmeton zeri.info.

Ndërsa shtetet anëtare hyjnë në zgjedhjet e Parlamentit Evropian, zgjerimi është zhdukur nga rendi i ditës. Në vitin 2018, Komisioni Evropian pa asnjë pengesë e ka hedhur idenë e vitit 2025 si data e ardhshme më e hershme për një raund të ri zgjerimi. Por në Paris, Emmanuel Macron është i qartë: Nuk do të ketë zgjerim, të paktën jo në të ardhmen e parashikueshme. Edhe në Berlin, një nga mbështetësit më të sinqertë dhe më të hapur evropian të Ballkanit Perëndimor, ideja e zgjerimit të mëtejmë të BE-së është bërë politikisht toksike.

Për të qenë gjërat më të qarta, askush nuk pretendon se vendet e rajonit jo-anëtare të BE-së – Bosnja, Mali i Zi, Serbia, Kosova, Maqedonia e Veriut dhe Shqipëria – do të ishin kandidatë të mundshëm për anëtarësim në të ardhmen e afërt. Por premtimi i një “perspektive evropiane” ishte një pjesë integrale e strategjisë së Brukselit për mbajtjen e Ballkanit Perëndimor në rrugën e reformës politike, ekonomike dhe larg rivalëve të saj gjeopolitikë – Rusisë, Kinës, Turqisë dhe monarkive të Gjirit Persik.

Kjo pikë luhatjeje nuk mund të vinte në një moment më të keq. Vetëm në janar, Shkupi dhe Athina përfunduan mosmarrëveshjen e tyre rreth tre dekadëshe mbi “çështjen e emrit maqedonas”. Kjo arritje erdhi në anën e pasme të një revolucioni dramatik të shoqërisë civile në atë që tani është Maqedonia e Veriut që rrëzoi regjimin nacionalist-autoritar të linjës së ashpër dhe pothuajse e zhytën vendin në një luftë civile të ripërtërirë.

Maqedonasit u udhëhoqën për të besuar nga diplomatët europianë që gëlltitja e kësaj pilule të hidhur – duke ndryshuar emrin e vendit të tyre – do të thoshte një rrugë e përshpejtuar për në BE dhe anëtarësimit në NATO. Kjo e fundit duket e siguruar, por edhe ideja e anëtarësimit në BE – çmimi i madh për shumicën e njerëzve të zakonshëm në rajon – është gjithnjë e më pak e mundshme.

Më thjesht, BE-ja ka gënjyer, dhe qeveritë dhe popujt në të gjithë rajonin janë të ndjeshëm, përcjell zeri.info. Shtetet anëtare të tilla si Franca theksojnë se rajoni nuk është aspak i gatshëm për anëtarësim në bllokun kryesor politik dhe ekonomik në botë. Por kjo nuk është një informacion i ri. Nuk është një plan për t’iu kundërvënë zhurmës në rritje të zemërimit dhe indinjatës që trondit poshtë shpinës së Ballkanit.

Suksesi i dukshëm i integrimit në BE të vendeve të Paktit të Varshavës ofron një precedent torturues. Megjithatë, Ballkani Perëndimor nuk është i njëjtë me Evropën Lindore. Ndërsa Evropa Lindore jetonte gjatë dekadave të autoritarizmit, juglindja e kontinentit pa dy dekada të sundimit një partiak dhe pastaj një sërë konfliktesh rajonale dhe të brendshme që rezultoi me vdekjen e rreth 150,000 njerëzve midis viteve 1991 dhe 2001.

Shkurtimisht, lloji i ndërtimit të shtetit dhe promovimi i demokracisë që i nevojitej Ballkanit Perëndimor ishte i grimcuar, i durueshëm dhe i qëndrueshëm. Ajo që rajoni mori në vend të kësaj ishte modeli i pranimit në BE: një program teknikisht rigoroz, por politikisht joefektiv. Kjo qasje i lejoi elitat postkomuniste prej Balltikut deri në Adriatik

të bënin ndryshime legjislative kozmetike pa hequr dorë ndonjëherë nga rrjetet e mëdha të patronazhit, duke mos prerë lidhjet e tyre me krimin e organizuar ose luftimin e korrupsionit në kuptimin e plotë të fjalës.

Rezultati ka qenë zhgënjyes. Garda e vjetër në Evropën Perëndimore thotë se është e shqetësuar nga rebelimi alarmues demokratik në lindjen e kontinentit (jug). Por pjesa më e madhe e anëtarëve të saj frikësohen nga rritja e të djathtës ekstreme që i referohet pikërisht Ballkanit si një rajon i huaj – falë popullsive të mëdha myslimane autoktone – që duhet të mbahen larg.

Në vetë rajonin, një pjesë e elitës politike jo-liberale është duke shfrytëzuar mundësinë për të zhvendosur aleancat ndaj patronëve të rinj autokratë në Moskë, Pekin dhe Ankara. Një grup tjetër, sikurse nacionalisti separatist serb i Bosnjës, Milorad Dodik, po rinovon aventurat e stilit të viteve ’90 -të ose skemat e ndarjes megalomane.

Nëse Ballkani Perëndimor rrëshqet vërtet larg komunitetit euroatlantik, krerët evropianë do ta kenë vetëm vetveten për ta fajësuar. Plotësisht e shkëputur nga premtimi i integrimit, politika e Ballkanit shpejt do të bëhet e dëshpëruar dhe e rrezikshme – veçanërisht për BE-në në vetvete.

Bashkimi Evropian ende mund të ndryshojë kursin, duke filluar formalisht negociatat e anëtarësimit me Maqedoninë e Veriut dhe Shqipërinë dhe të paktën të lejojë statusin e kandidatit për Bosnjën. Kjo do të stabilizojë njëkohësisht anijen. Detyra e madhe, megjithatë, është krijimi i një plani afatgjatë të qëndrueshëm për rajonin, i cili do të sjell jo vetëm një besnikëri të besueshme ndaj normave dhe praktikave liberale-demokratike, por edhe një pengesë të fuqishme ndaj të pëlqimeve të Rusisë.

Thjesht duke thënë “jo” për Ballkanin Perëndimor mund të jetë një mjeshtri e luajtur mirë me segmentet e elektoratit vendas gjithnjë në rritje të Evropës, por kjo nuk është një strategji. Është thjesht një krizë e vonuar.

Loading...
Advertisements
%d bloggers like this:

By continuing to use the site, you agree to the use of cookies. more information

The cookie settings on this website are set to "allow cookies" to give you the best browsing experience possible. If you continue to use this website without changing your cookie settings or you click "Accept" below then you are consenting to this.

Close