Advertisements

Si u kolonizua nga serbet zona e Kumanovës

Përgatiti: Lumi BEQIRI

Kolonizimi i zonës së Kumanovës pas Luftës së Parë Botërore ishte një proces i nxitur nga Mbretëria e Jugosllavisë me qëllim ndryshimin demografik në këtë rajon të ‘Vilajetit të Kosovës’ të cilin Serbia e pushtoi pas largimit të okupatorit të mëhershëm otoman.
Kolonizimi i kësaj periudhe kishte ndodhur në tri etapa, dhe atë:
– Periudha prej 1919 deri më 1923 – ku në zonën e Kumanovës u vendosën 525 familje serbe.
– Periudha prej 1924 deri më 1928 – ku në zonën e Kumanovës u vendosën 194 familje serbe.
– Periudha e tretë prej 1929 deri më 1941 – nuk ka të dhëna të sakta për numrin e familjeve kolonizuese në këtë rajon.
Kolonizimi u ndërpre me 1941, pasi që kishte filluar Lufta e Dytë Botërore dhe Gjermania kishte sulmuar Jugosllavinë.

Familjet kolonizuese më së shumti vinin nga rajonet veriore të Serbisë, si p.sh. nga Lika, Banati, Sremi etj.

Vendbanimet që u kolonizuan në rrethinën e Kumanovës:

– Tabanoci – fshat në veri të Kumanovës, mes Kumanovës dhe Preshevës. Para kolonizimit në këtë fshat jetonin popullatë vendase sllave orthodokse (maqedonase) dhe shqiptarë, ishte fshat i përzier. Demografia e fshatit u ndryshua më 1921 me ardhjen e kolonistëve, të cilët krijuan tre lagje të posacme në këtë fshat: Kiselica (me 9 shtëpi), Vojnoviq (me rreth 20 shtëpi) dhe Sllanishta (me 35 shtëpi).

– Kosturniku – u kolonizua më 1921 me familje të ardhura nga rrethina e Pirotit. Në vitet ’60ta gjatë socializmit këto familje shpërngulen në pjesën urbane të Kumanovës, ndërsa shtëpitë dhe tokat e fituara nga Mbretëria Jugosllave ua shesin shqiptarëve të ardhur nga fshati Tunaj (Dunav) prej Karadaku.

– Reçica, Kojnare e Poshtme, Tromegja, Rajkova Kuqa, Çetirca etj – ishin vetëm disa prej vendbanimeve që tërësisht u kolonizuan në këtë pjesë të Kumanovës. Të gjitha këto vendbanime kishin emra të tjerë para kolonizimit. Emrat me të cilat njihen sot janë emra që u aktualizuan gjatë periudhës së kolonizimit.

– Çerkezi – ishte fshat i themeluar nga osmanlinjtë, nga një fis mongol me të njëjtin emër. Pas disfatës dhe tërheqjes së Perandorisë Osmane nga këto vise edhe banorët u shpërngulën për në Turqi dhe në këtë fshat filluan të vendosen shqiptarët që jetonin në afërsi të fshatit, në fshatet malore të Karadakut, si dhe u vendosën 13 familje koloniste serbe nga rajoni i Pirotit.

– Lubodragu, Umin Dolli dhe Novosella – ishin fshatra të populluara me popullatë turke që pas disfatës së Perandorisë Osmane u shpërngulën për në Turqi. Këto tri fshatra u kolonizuan tërësisht dhe në to jetojnë vetëm familje kolonizuese të ardhura nga Serbia në periudha të ndryshme. Fshatrat kishin emra të tjerë, të cilat u ndryshuan me procesin e kolonizimit.

Kolonizimi u zgjerua edhe në viset e vendbanuara dhe etnikisht homogjene vetëm me shqiptarë katolik dhe musliman, si p.sh. Malësia e Karadakut, aty ku kurrë më herët nuk kishte jetuar popullatë sllave ose turke. Për shkak të rezistencës së popullatës lokale ndaj kolonizimit, në këto vise u vendosën numra më të vogël të familjeve serbe. Në zonat e ulëta të Karadakut familje kolonizuese kishte në fshatrat:
– Ropalcë – u vendosën 6 familje serbe kolonizuese, kryesisht me prejardhje nga Bosna.
– Bukuroci – 6 familje kolonizuese, kryesisht nga Bosna.
– Mateç – ky fshat shqiptar u kolonizua në disa periudha, dhe në të u vendosën mbi 30 familje të ardhura nga vise të ndryshme të Serbisë.
– Dumanoci – vendbanim që u krijua posacërisht gjatë këtij procesi të kolonizimit në vetë Malësinë e Karadakut, ku u vendosën disa dhjetra familje serbe nga vise të ndryshme, në mes të Malësisë e cila ishte etnikisht homogjene me shqiptarë. Qëllimi ishte kontrollimi i popullatës së Malësisë së Karadakut. Ky fshat sot nuk ekziston, pasi që me kohë, të gjithë serbët kolonizues u shpërngulën në Kumanovë ose zona më të ulëta dhe urbane.

Loading...
Loading...
Loading...
Advertisements

Comments are closed.

This website uses cookies to improve your experience. We'll assume you're ok with this, but you can opt-out if you wish. Accept Read More

Privacy & Cookies Policy
%d bloggers like this:

By continuing to use the site, you agree to the use of cookies. more information

The cookie settings on this website are set to "allow cookies" to give you the best browsing experience possible. If you continue to use this website without changing your cookie settings or you click "Accept" below then you are consenting to this.

Close