TERMI “MYSLIMAN” NDËR POPUJT QË KANË JETUAR NËN ISH-JUGOSLLAVI NËNKUPTON PËRKATËSI ETNIKE, JO PËRKATËSI FETARE

Nga Abdulla Mehmeti

(Në shumë shtete të botës ky term ka kuptim tjetër, fetar dhe jo etnik)

Shërbimet e huaja sekrete, me qëllim të dobësimit të faktorit shqiptar në rajon, përpiqen përmes disa mercenarëve të krijojnë një popull artificial me identitet të përzier, duke e keqpërdorur besimin fetar islam.

Pse mbeturinave të ish-regjimit komunist jugosllav dhe rekrutëve të agjenturave të huaja, serbe, ruse, greke, turke, iraniane etj., ndër shqiptarët në Maqedoni, Kosovë dhe Shqipëri, u konvenon përdorimi i termit politik “mysliman” (si përkatësi etnike), në vend të termit besimtarë islam, apo shqiptarë të besimit islam, sipas përkatësisë fetare të tyre?

Arsyet pse shqiptarët në Kosovë, Maqedoni, Mal të Zi, Luginë e Preshevës dhe Sanxhak, nuk duhet ta përdorin termin politik “mysliman” në vend të termit përkatës, besimtarë islam, shqiptarë të besimit islam, si edhe Bashkësi Fetare Islame, që nënkupton bashkësinë e pjesëtarëve të besimit islam (shqiptarë, boshnjakë, turq, romë, torbeshë, goranë, ashkali, yrikë etj.), jo kombësinë e tyre, siç duan ta promovojnë këtë ide disa shqiptarë, shfrytëzues të fondeve agjenturore, apo individë që janë shkolluar në shtetet arabe në periudhën e ish regjimit komunist jugosllav, kryesisht në vendet e “pa Inkuadruara”, me regjime satelite të ish-Bashkimit Sovjetik dhe të ish-Jugosllavisë komuniste.

Kjo është historia e shkurtë e përdorimit të këtij termi politik, jo fetar, sipas historisë zyrtare të shteteve dhe popujve të dalë, pavarësuar nga ish-Jugosllavia:

Myslimanët (kombësi)

Termi mysliman është përdorur në kohën e ish-Jugosllavisë si përkatësi etnike, kinse për “sllavët myslimanë” dhe në këtë mënyrë përfshin një numër të popullsive të ndara etnikisht, shumica kanë qenë boshnjakët e Bosnjës dhe Hercegovinës dhe të Sanxhakut, së bashku me grupet më të vogla etnike, si goranët në Kosovë dhe “maqedonasit myslimanë” (torbeshët) në Maqedoni.

“Myslimanët” si popull, jo si boshnjakë me besim islam, janë trajtuar si popull përbërës në ish-Republikën jugosllave të Bosnjës dhe Hercegovinës.

Myslimanët e Bosnjës dhe Hercegovinës, si dhe të Sanxhakut, më vonëë e rikthyen termin etnik “boshnjak” për zgjimin e tyre kombëtar në prag të shpërbërjes së ish-Jugosllavisë, në fillim të viteve 1990-1991 dhe ata sot janë të njohur me Kushtetutë si popull boshnjak në Bosnje dhe Hercegovinës, jo si popull mysliman. Përafërsisht 100,000 njerëz në hapësirat e ish-Jugosllavisë, ende e konsiderojnë veten myslimanë në kuptimin etnik.

Pas Luftës së Dytë Botërore, në ish-Jugosllavi, myslimanët boshnjakë vazhduan të trajtohen si grup fetar në vend të grupit etnik. Gjatë viteve 1960, shumë intelektualë komunistë boshnjakë argumentuan se myslimanët e Bosnjës dhe Hercegovinës janë në fakt një popull i veçantë sllavësh, që duhet të njihen si një komb. Në vitin 1964, Kongresi i katërt i Partisë komuniste Boshnjake e siguroi të drejtën e vetëvendosjes së boshnjakëve për njohjen e myslimanëve boshnjakë si një komb i veçantë në një mbledhje të Komitetit Qendror të Lidhjes së Komunistëve të Bosnjës dhe Hercegovinës, në vitin 1968, ndonëse jo sipas emrit etnik boshnjak, por sipas zgjedhjes së udhëheqjes komuniste boshnjake. Pas shpërbërjes së ish-Jugosllavisë, në fillim të vitit 1990, shumica e këtyre njerëzve, rreth dy milionë, kryesisht në Bosnjë dhe Hercegovinë dhe në rajonin e Sanxhakut, u deklaruan si boshnjakë etnikë. Nga ana tjetër, disa ende e përdorin emrin e vjetër Muslimani (Myslimanë), sidomos jashtë Bosnjës dhe Hercegovinës.

Ligji zgjedhor i Bosnjës dhe Hercegovinës, si dhe Kushtetuta e Bosnjës dhe Hercegovinës, i ka njohur rezultatet nga regjistrimi i popullsisë i vitit 1991 si rezultate që u referohen qytetarëve me përkatësi etnike boshnjake, jo si pjesëtarë të popullit mysliman, sipas propagandës së ish regjimit komunist jugosllav.

Në gjuhën angleze:

Muslims or Muslimans (in all South Slavic languages: Muslimani, Муслимани) as a designation for a particular ethnic group, refers to one of six officially recognized constituent peoples of Socialist Federal Republic of Yugoslavia. The term was adopted in 1971, as an official designation of ethnicity for Yugoslav Slavic Muslims, thus grouping together a number of distinct South Slavic communities of Islamic ethnocultural tradition, among them most numerous being the modern Bosniaks of Bosnia and Herzegovina, along with some smaller groups of different ethnicity, such as Gorani and Torbeši. This designation did not include Yugoslav non-Slavic Muslims, such as Albanians, Turks and Romani. After the breakup of Yugoslavia (1991–1992) majority of Slavic Muslims of Bosnia and Herzegovina adopted the “Bosniak” ethnic designation in 1993, and they are today constitutionally recognized as one of three constituent peoples of Bosnia and Herzegovina. Approximately 100,000 people across the former Yugoslavia still consider themselves to be Muslims in an ethnic sense. Remaining ethnic Muslims (Muslimans) are most numerous in Serbia and they are constitutionally recognized as a distinctive ethnic minority in Montenegro.

Në gjuhën maqedonase:

Муслимани бил термин во поранешна Југославија, кој официјално се користел како национален идентитет за јужнословенските муслимани во Босна и Херцеговина, Санџак, Косово и Македонија. Муслиманите од 1971 година биле еден од шесте конститутивните народи во СФР Југославија. По распадот на Југослвавија, муслиманите го смениле името и денес се нарекуваат Бошњаци. Сепак, одреден број луѓе на територијата на поранешна Југославија сè уште го користат терминот „Муслимани“ како етничка припадност.

(22.V.2020)

Comments are closed.

%d bloggers like this:

By continuing to use the site, you agree to the use of cookies. more information

The cookie settings on this website are set to "allow cookies" to give you the best browsing experience possible. If you continue to use this website without changing your cookie settings or you click "Accept" below then you are consenting to this.

Close